Bij oudere staalconstructies, bruggen, sluizen, gemalen, leidingen, hekwerken of industriële installaties kan de oorspronkelijke coating-laag lood bevatten. Lood in coatings is met name te vinden in constructies van vóór ca. 1990.
Tijdens werkzaamheden zoals schuren, slijpen, branden of stralen kunnen gevaarlijke looddeeltjes vrijkomen. Deze kunnen worden ingeademd of via de huid/mond opgenomen, wat ernstige gezondheidseffecten kan veroorzaken.

Gezondheidsrisico’s

• Lood kan worden opgenomen via inademing, inslikken of huidcontact.
• Opname van lood in het lichaam kan leiden tot schade aan zenuwstelsel, nieren, bloedaanmaak of de vruchtbaarheid.
• Bij langdurige blootstelling bestaat er kans op chronische loodvergiftiging.

Situaties met verhoogd risico

• Verwijderen van oude verf door middel van slijpen, schuren, branden, stralen.
• Werk in besloten of slecht geventileerde ruimten.
• Onvoldoende hygiëne of eten/drinken op de werkplek.
• Gebruik van ongeschikte PBM's of kapotte afzuiging.

Voorafgaand aan werkzaamheden aan mogelijk loodhoudende coatings geldt altijd:

1. Vraag de opdrachtgever of het om oude coatings gaat waar lood aanwezig kan zijn.
2. Indien dit onbekend is: (laat) een analyse uitvoeren.
3. Indien er lood in de coatings aanwezig is: betrek een veiligheidskundige bij de te nemen maatregelen. De maatregelen zijn namelijk afhankelijk van de bewerkingsmethode.
4. Leg de gekozen (bron)maatregelen vast in het werkplan, het V&G-plan, de (project-)RI&E en/of de TRA.
5. Zorg ervoor dat de maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie (bronaanpak) worden uitgevoerd.

Medewerkers die gaan werken met lood dienen voor aanvang van de werkzaamheden een arbeidsgezondheidskundig aangeboden te krijgen. Tijdens dit onderzoek wordt er bloed afgenomen om te beoordelen of de biologische grenswaarde van lood niet wordt overschreden. Organiseer dit altijd in overleg met de leidinggevende, afdeling HRM en de bedrijfsarts.

Benader voor het bepalen van de maatregelen bij het werken met loodhoudende coatings altijd een veiligheidskundige voor advies. De maatregelen die getroffen dienen te worden, zijn namelijk afhankelijk van de werkzaamheden en de toe te passen bewerkingsmethode. Bijvoorbeeld: voor het reinigen van leidingwerk met een loodhoudende coating gelden andere maatregelen dan voor demonteren of bewerken van het leidingwerk.

Maatregelen dienen altijd genomen te worden aan de hand van de arbeidshygiënische strategie (bronaanpak), waarbij bronmaatregelen altijd de voorkeur hebben boven collectieve maatregelen, individuele maatregelen en de inzet van PBM's.

Hieronder volgt een opsomming van maatregelen waaraan gedacht moet worden bij het werken met loodhoudende coatings:

Bronmaatregelen

Voorkom bewerking:
Vermijd waar mogelijk het verwijderen of mechanisch bewerken van oude coatings waarvan (vermoedelijk) lood is aanwezig.

Aanpassen van werkmethode:
Kies een methode waarbij de loodhoudende coating niet wordt beschadigd, zoals:

• Overcoaten (inkapselen) in plaats van verwijderen.
• Vervangen van het complete onderdeel (bijv. staaldeel, kozijn) in plaats van coatingverwijdering.

Substitutie van materiaal:
Gebruik uitsluitend loodvrije coatings en verfproducten bij herstel- en renovatiewerkzaamheden.

Collectieve maatregelen

Toepassen stofafscherming met afzuiging
Pas een tentconstructie met afzuiging toe rondom het te bewerken onderdeel. Dit voorkomt verspreiding van de stof naar de omgeving. De lucht naar buiten dient te worden gefilterd.

Materieel
Pas gereedschap toe met een geïntegreerde stofafzuiger.

Afzetten werkgebied
Markeer het werkgebied waarbinnen gewerkt wordt en beperk het aantal personen binnen dit werkgebied.

Individuele maatregelen

• Op de werkplek waar blootstelling aan loodhoudend stof mogelijk is wordt niet gegeten, gedronken en gerookt.
  
• Handen wassen voorafgaande aan eten, drinken, roken of een sanitaire stop.
  
• In de nabijheid van het werkgebied moet het mogelijk zijn om te douchen.
• Was je gezicht, indien deze zichtbaar is vervuild.

• Overkleding die met stof in aanraking is geweest uittrekken voor het verlaten van de werkplek (adembescherming ophouden bij uittrekken kleding). Vervuilde kleding moet op de werkplek worden ingenomen (bijvoorbeeld in decontaminatie-eenheid).
• Na de werkzaamheden kleding niet schoonblazen met perslucht, maar gebruik maken van een stofzuiger of luchtdouche.
• Vervuilde kleding moet verzameld worden in speciale waszakken en kleding dient met zak en al industrieel gereinigd te worden.
• Indien wegwerpkleding wordt gebruikt, dan moet dit afgevoerd worden als chemisch afval.
• Als blootstelling aan hoofdhaar aannemelijk en niet te voorkomen is, moet haarbedekking worden gedragen.
  
  

Adembescherming
Pas adembescherming toe bij het werken aan loodhoudende coatings. Afhankelijk van de werkzaamheden en de toe te passen bewerkingsconstructie dient de geschikte adembescherming te worden gekozen (bijvoorbeeld: onafhankelijke adembescherming, Airstream helm of een wegwerpstofkapje FFP3.

Beschermende kleding
Draag beschermende kleding en handschoenen om blootstelling van de huid aan loodhoudend stof te voorkomen.

Oog- en gelaatsbescherming
Draag een veiligheidsbril of gelaatsscherm.

• Waar op onze projecten komen oude coatings voor?
• Hoe zorgen we ervoor dat er geen stof vrijkomt?
• Welke PBM gebruiken we standaard?
• Hoe voorkomen we dat lood naar kantoor/auto/thuis wordt meegenomen?
• Wat doen we bij twijfel over de samenstelling van de coating?